We wnętrzu gotyckiej kolegiaty w Wiślicy (została ona zbudowana w 1350 r.
z fundacji króla Kazimierza Wielkiego) znajduje się otaczana szczególną czcią
romańsko-gotycka figura Matki Bożej, zwana Madonną Łokietkową. Rzeźba
liczy 130 cm wysokości i przedstawia uśmiechniętą Matkę Bożą z
Dzieciątkiem, które w lewej ręce dzierży jabłko królewskie, a prawą dłoń unosi
w geście błogosławieństwa, wykuł nieznany artysta około 1300 roku. Historia
cudownej figury związana jest z Władysławem Łokietkiem. Zgodnie z tradycją
miała ona zostać sprowadzona z Węgier w XI wieku przez św. Andrzeja
Świerada, pustelnika z pobliskiego Opatowca. Łokietek w czasie walk z
Wacławem II, królem Czech o tron krakowski ukrywał się jakiś czas w
podziemiach wiślickiego kościoła i tam, przed tą figurą często o północy
krzyżem leżąc, z płaczem i wzdychaniem modlił się o pomoc potrzebną (prosił
Maryję o pomoc dla narodu i zjednoczenie kraju). Pewnego razu, Władysław,
odmawiając hymn ku czci Matki Najświętszej „Witaj Gwiazdo Morza” zwrócił
się do Maryi słowami hymnu „okaż się nam Matką”. Wówczas usłyszał
odpowiedź: „Wstań Władysławie, idź, zwyciężysz”. W podzięce za wysłuchane
prośby król złożył ślub, iż wybuduje kościół. Zobowiązanie to spełnił jego syn
Kazimierz Wielki. Jednym ze znamienitszych pielgrzymów, przybywających
systematycznie do Wiślicy, był król Władysław Jagiełło i święta królowa
Jadwiga, jego żona, którą Gniewosz z Dalewic oskarżył przed królem o
niewierność małżeńską.
Kult Pani Wiślickiej szerzy się od XIII wieku, a w 1966 r. Madonna została
ukoronowana przez kardynała Stefana Wyszyńskiego.
MODLITWA DO MATKI NAJŚWIĘTSZEJ, ZWANEJ MADONNĄ ŁOKIETKOWĄ
Madonno Łokietkowa, w bardzo trudnych dla Ojczyzny czasach król Władysław zawierzył
Twojej macierzyńskiej opiece losy swojego ludu. Obiecałaś królowi, że będziesz mu Matką,
jeżeli on pozostanie wiernym synem tego Narodu. Tak umocniony odniósł zwycięstwo
jednocząc podzielony kraj.
Matko Pięknej Miłości, przez wieki darzyłaś pogodnym uśmiechem i miłością świętych i
grzeszników, możnych władców i biednych poddanych, dzieci i starszych, zdrowych i
cierpiących. Przychodzimy dzisiaj do Ciebie, zatroskani o losy Ojczyzny, naszych rodzin i
sprawy osobiste. Polecamy Twojej opiece tych, którzy sprawują nad nami władzę.
Madonno Uśmiechnięta, napełniaj zgodą i miłością nasze rodziny, aby ofiarnie służyły
przekazywaniu daru życia oraz wychowywały dzieci na godnych synów i córki Twoje i tego
Narodu. Matko nowego Wieku, bądź nam Przewodniczką na drogach życia zgodnego z
Ewangelią, niech rozkwitnie w nas łaska Chrztu świętego, abyśmy zasłużyli na przyjęcie do
domu Ojca, gdzie Ty, Wniebowzięta Matko, już się radujesz chwałą Twojego Syna. Który
żyje i króluje na wieki wieków. Amen.
PIEŚŃ O MADONNIE ŁOKIETKOWEJ (mel. Czarna Madonno)
Na gipsowym wzgórzu stoi
Kolegiata z dawnych lat
Z niej Madonna Łokietkowa
Błogosławi cały świat.
Mrok starego prezbiterium
Rozjaśnione blaskiem Twym
A dzieciątko uśmiechnięte
Zawsze wzrusza sercem mym.
Ref. O Madonno Łokietkowa
Ty Wiślicy strzeżesz bram
O Madonno Łokietkowa
Radość, pokój ześlij nam.
Na tej ziemi król Łokietek
Modlił się o Polski los
Ty modlitwy wysłuchałaś
I otrzymał łaski trzos.
Od tej pory tu przychodzi
Modły składać wierny lud
Swojej Pani powierzając
Całodziennej pracy trud.
Ref. O Madonno Łokietkowa
Ty Wiślicy strzeżesz bram
O Madonno Łokietkowa
Radość, pokój ześlij nam.
Wiary naszej nie pokonał
Ani Tatar, ani Szwed
Choć Kościoły nam niszczyli
Naród wciąż do Ciebie szedł.
Teraz znów istnieją siły,
Które chcą podzielić nas
My do Ciebie się zwracamy,
By nie wrócił taki czas.
Ref. O Madonno Łokietkowa
Ty Wiślicy strzeżesz bram
O Madonno Łokietkowa
Radość, pokój ześlij nam.
Ziemia Wiślicka prastara
Nida przepływa tu w dal
To chrześcijaństwa kolebka
Odjeżdżać stąd ludziom żal.
Pani Wiślicka z dzieciątkiem
Od wieków jest z nami tu
Uśmiechem wita każdego
Kto zjawi się u Jej stóp.
Ref. O, Madonno Łokietkowa
Tyś nadzieją ludzkich dusz
Łaskę zjednaj nam u Boga
Bądź tu zawsze z nami już.
Przez wieki Twojego wsparcia
Upraszał król i chłop
Z niezłomną wiarą, nadzieją
Klękając u Twoich stóp.
Choć trudy życia przed nami
Nie lęka się Boży lud
Z ufnością w przyszłość patrzymy
Modląc się u Twoich stóp.
Ref. O, Madonno Łokietkowa
Tyś nadzieją ludzkich dusz
Łaskę zjednaj nam u Boga
Bądź tu zawsze z nami już.
Pismo Święte opisuje, że w czasie spotkania z Elżbietą Matka Boża była
przepełniona radością. W Lourdes w 2008 r. papież Benedykt XVI mówił:
„Samo Pismo Święte ukazuje nam go (uśmiech Dziewicy) na ustach Maryi
śpiewającej w Magnificat: „ Wielbi dusza moja Pana i raduje się duch mój w
Bogu, moim Zbawcy” ( Łk 1, 46-47 ). Kiedy Najświętsza Maryja Panna składa
Bogu dziękczynienie, bierze nas na świadków. Jakby z wyprzedzeniem Maryja
dzieli z nami, jej przyszłymi dziećmi, radość przepełniającą jej serce – tak by
radość ta stała się także naszym udziałem. Za każdym razem, kiedy odmawiamy
Magnificat, stajemy się świadkami Jej uśmiechu. ( … ) Szukanie uśmiechu
Maryi nie jest przejawem nabożnego lub niemodnego sentymentalizmu, lecz
właściwym wyrazem żywej i głęboko ludzkiej więzi, jaka łączy nas z Tą, którą
Chrystus dał nam za Matkę.”
Matka Boża w ziemskim życiu była radosna, bo była pełna wdzięczności wobec
Boga. Magnificat nie był jednorazowym hymnem uwielbienia – powodem, dla
którego tak łatwo pojawiał się na ustach Maryi uśmiech, było to, że był to Jej
zwykły sposób modlitwy. Ona nieustannie dziękowała Bogu za otrzymane od
Niego dary. Maryja znajdowała wewnętrzną radość wynikającą ze spotkania z
Bogiem, radość nieporównywalnie większą niż jakakolwiek radość materialna.